|
Minyatür, Tezhip, Hat ile beraber
uygulandığı zaman II. sırayı Hat alır, yazı hattattan çıktıktan sonra
müzeyhip devreye girer, o eser hattata geri dönmez. Hiç bir zaman yerleri
belirlendikten sonra hattata yazdırılmaz, müzeyhip yazıları kağıdın
renginden yazının cinsine kadar düşünmek zorundadır. Yazının nereden
seyredileceği cinsine göre motif tasarımı yapılır. (Oranlı ve uyumlu
olmalıdır.) Yazıyı alıp bir süre düşünme ve tasarlama payı verilir. Tezhip
yazının elbisesidir. İlk iş yazıyı kesmektir; nereden kesilir, ne kadar
boşluk bırakılır, cinsine göre bunlar değişim gösterir.
Kıt'a tezhibinde genellikle en çok karşımıza çıkan sülüs, nesih, yazı
cinsleridir. Kit'a sülüs nesih, sülüs satırlarla tanzim edilir, Sülüs satır
uzun yazılır, nesih yazı ortalama olarak altına getirilir, eğer bir sülüs
yazı daha varsa nesih yazıdan sonra yazılır. Yani nesih ortada sülüs alt ve
üstte kalır. İki taraftaki boşluk eşit otur ve kıt'a tezhibine bırakılır.
Nesih çevresi eşit olmazsa müzheyip motiflerde oynama yaparak gözü yanıltır
ve aynıymış gibi gösterir, iki satırda da farklı kompozisyon olabilir. Ama
aynı satırda aynı kompozisyon kullanılır. Buradaki boşluklara koltuk adı
verilir. Tezhip buralara işlenir. Koltuklar kare ve dikdörtgen olabilir.
Eğer sülüs nesih sülüs ise uzun kalır ve bunu enine paftalayarak
tezhiplemeye çalışılır. Nesih, mailde yazılır. Ama nesih kıt'a denmez.
Maildeki tezhip yapılacak yerlere muska adı verilir. Mail kıf ada eğim 40°
olduğunda güzel bir form oluşturur. Beyne's-sütur, dendanlardan oluşan,
yazının gidişine göre aynı mesafe korunarak yapılan satırlar arası demektir.
Sülüs nesih, talik, mail talik gibi biçimlerde görünür. Koİtukta her zaman
tezhip yapılmaz. Ebruda kullanılabilir. Bir de çeşitli ebru kağıtlarından
seçilip kesilen parçalar birleştirilerek kullanılır. Sadece çerçeve
içerisine alınarak içi boş bırakılan kıt'alar da vardır. Eğer hazırladığımız
kıt'alar belirli bir hattata ait ise veya bir meşk sırası ise bunlar
murakkaalar haline getirilerek saklanır. |