|
Hilye, süs zinet anlamına gelmektedir.Hz.
Muhammed'İn vefatından sonra onu tanımak isteğiyle ortaya çıkmıştır. Nasıl
biri olduğunu öğrenmek,onu tanımak için ele alınmıştır. İslama göre
putlaştınlabilecek kişilerin şiddetle tasfirlerinden kaçınıldığından, onun
yerine Hz.Muhammed'in çok yakınlarından, tanıyan sözüne güvenilir kişilerden
anlatımları esas alınmıştır.
İîk hilye örneği 19.yy sonlarında Hafız Osman 'in hazırladığı bir şemayla
karşımıza çıkar. İlk olarak Hz.Ali tarafından anlatılmıştır. Hilyelerin
bulundukları yerlere huzur, bereket getirtiği ve her türlü tabii afetlerden
koruması nedeniyle birçok sipariş verilmiştir. Çeşitli boylarda olup, kimisi
cepte taşınacak şekilde kimisi de devasa! boyutda olanları da vardır. İcazet
Hilyelerinde hocaya ait bir imza kısmı vardır. En iyi hilyeler yazı
açısından 19.yy yazılmıştır.
HILYENIN BÖLÜMLERİ
1- BAŞMAKAM:En üst kısımda besmeleyle başlayan ve yazı çeşiti değişik
şekillerde
olabilir.(muhakkak,sülüs gibi.)
2- GÖBEK:Hz.Ali'den naklen Hz.Muhammed'in vasıflarının yazıldığı yerdir.
Yuvarlak yazı
sahası olarak bırakılıp tezhibi hilal içine yapılır. Yazının olduğu yer
bazen oval olabilir.
3- HİLAL:Ciharyarlarda ve göbek etrafında kullanılmış. Her hilyede olması
gerekmez. Hilal,
vasıfları anlatılanın nurlanması anlamına gelmektedir.
4- CİHARYARLAR:Hz.Ebubekİr, Hz..Ömer, Hz.Osman ve Hz.Ali isimlerinin
yazıldığı ve
gövdenin dört tarafında bulunan isimlerdir.
5- AYET:Besmeleyle aynı ebatta olup Hz.Muhammed ile ilgili ayetlerin
yazıldığı bölgedir.
6- ETEK:Ayetin tam ortasına, iki taraftan da eşit miktarlarda yer bırakılarak
yerleştirilmiştir.
Göbek kısmına sığmayan metinin devamı olup hattatın adı ve tarihi yazılır.
7- KOLTUK:Eteğin yanında eşit mesafeli yerlerdir. Üstte kullanılan desenin
tezhibi birbirine
uyumlu olmalıdır.
8- İÇ PERVAZ:İç bölgeyi çepeçevre dönen çerçevedir.
9- DIŞ PERVAZ: Bazen ebru,zerefşan,halkari yada tezhip olabilir |